Để làm rõ thêm lời bình cao thâm của Cao Đức Thắng. về bí ẩn giai đoạn chuyển đổi, thay đổi lịch sử.
1- một là chiến thắng đối phương, thắng là vua thua là giặc.
2- là lật đổ đảo chánh như thời Ngô Đình Diệm.
3- là thâu tốm quyền lực chuyển sang giai đoạn mới
Trong ba xu thế nầy chỉ có xu thế thứ ba là đúng với hiện tình đất nước. Giai đoạn chuyển đổi đi vào trang sử mới.
ở đây nêu lên mấy trường hợp để chúng ta nghiên cứu.

A. Ngày xưa khi nhà Hán đi vào suy mạc. Tào Tháo lúc nào cũng tung hô nhà Hán ra sức bảo vệ nhà Hán leo lên đến chức thừa tướng. Các trung thần nhà Hán tưởng thiệt hùa theo tỏ thái độ trung quân ái quốc, liền bị Tào Tháo làm thịt từng tên, những tên trung quân ái quốc với nhà Hán ấy không hiểu vì sao mình lại chết, chết mỗi người mỗi kiểu khác nhau. Cái chết nào cũng cho là phản lại triều đình nhà Hán. Đến khi Hán Hiến Đế biết được âm mưu của Tào Tháo thời hỡi ơi tay chân trục lúc trở thành con heo lao đầu vào tửu sắc Tào Tháo làm thịt lúc nào chẳng được. Và cuối cùng Tào Tháo buộc Hán Hiến Đế thoái vị nhường ngôi. Lập lên chính quyền Tào Ngụy. Đến lúc nầy những trung thần còn sót lại mới hiểu rõ cái chết những bật trung thần nhà Hán trước đây thời hởi ơi mọi việc đã rồi. Chết vì ngu, chết vì không thức thời khi nhà Hán đã đi vào suy mạc
Như vậy sự làm thay đổi một triều đại không ngoài ai khác chính là những vị quyền lực chốp bu trong triều đại đó.

B. Hồ Quý Ly miệng lúc nào cũng trung thành với nhà Trần cái gì cũng của nhà Trần ai thất kính đến nhà Trần liền bị Hồ Quý Ly xử trảm nhất là được lòng Trần Nghệ Tông Hồ Quý Ly nhờ mưu lược khôn khéo leo lên đến chức Tể Tướng thâu tốm quyền lực gần như tuyệt đối thống lĩnh binh quyền nhà Trần lúc nầy Hồ Quý Ly không kém gì Tào Tháo là luôn mở ra hội hợp để cho các quan, tướng nói lên chính kiến đóng góp cho nước nhà. Những ai tỏ thái độ trung thành với nhà Trần. Thời lãnh đạn nhiều cái chết, cái chết nào cũng phản lại nhà Trần, chết vì lòng trung hiếu trở thành cái chết phản quốc mời đau chứ. Đến khi Hồ Quý Ly chiếm ngôi nhà Trần vào năm 1400 đặt quốc hiệu là Đại Ngu những trung thần nhà Trần may còn sống sót mới té ngữa hiểu ra tất cả cái chết của các trung thần thời mọi việc đã rồi.

C. Lê Hoàn là vị tướng theo phò Đinh Bộ Lĩnh. Nhất là được Đinh Bộ Lĩnh giao Đinh Liễn cho Lê Hoàn huấn dạy binh cơ thao lược binh pháp. Cũng từ đây Lê Hoàn thăng chức lia lịa. Đến khi biến loạn trong gia tộc họ đinh. Đinh Tiên Hoàng qua đời. Nhà Đinh hổn loạn. Lê Hoàn thâu tốm binh quyền bình chân như vại không can thiệp vào nội bộ Nhà Đinh để cho nhà Đinh tàn sát lẫn nhau. Lê Hoàn ngồi chờ ngư ông đắc lợi, cho đến khi Đinh Liễn bị giết thời Lê Hoàn mới lên tiếng là bảo vệ nhà Đinh. Ai phản nhà Đinh liền bị tiêu diệt. Khi ấy biên cương ngoại xâm dấy quân xâm lược vì thấy nhà Đinh đã đi vào sụp đổ. Đây là cơ hội cho Lê Hoàn buộc Thái Hậu Dương Vân Nga đem áo long bào trao cho Lê Hoàn, nhà Đinh coi như bị loại. Nhà Lê lên thay thế.

Như vậy sự chuyển đổi nào phải tự bên ngoài mà ngay trong nội bộ của triều đại ấy. Thời nay cũng thế mà thôi lộ trình chuyển đổi là như vậy. Nhưng thời nay có khác hơn thời xưa phong kiến vua chúa độc tài độc trị chuyển sang Phong Kiến Vua Chúa độc tài độc trị con sói sau thay thế con sói trước. Còn thời nay độc tài Đảng Trị chuyển sang Đa Nguyên, Nhân Quyền, Dân Chủ, nó tự phân hóa thành Đa Đảng cạnh tranh với nhau. Bước đầu là như vậy còn về sau thời thay thế lần lần những ai có tài có đức thời được dân bầu lên qua lá phiếu của người dân.

Lời bình Cao Đức Thắng đã mở ra cho chúng ta có cái nhìn mới mẻ về thời cuộc hiện nay. Qua những ẩn khúc của lịch sử. Cảm ơn Cao Đức Thắng.
* * *

VĂN HÓA CỘI NGUỒN